Transformacje zdań angielski - ćwiczenia ze słowem kluczem i parafrazy

Transformacja ze słowem kluczem polega na zapisaniu tego samego znaczenia inną konstrukcją gramatyczną. Dostajesz trzy elementy i każdy z nich jest wiążący:

1. Zdanie wyjściowe - ono ustala sens, którego nie wolno zmienić. Jeśli mówi o przeszłości, odpowiedź też musi mówić o przeszłości.
2. Zdanie z luką - jego początek i koniec są dane i również nie podlegają zmianie. Twoja odpowiedź musi się w nie wpasować gramatycznie.
3. Słowo klucz (wyraz w nawiasie, zwykle zapisany wielkimi literami) - musi pojawić się w odpowiedzi w niezmienionej formie.

Przykład:

• Zdanie wyjściowe: Somebody stole my bike last night.
• Zdanie z luką: My bike ___ last night. (STOLEN)
• Odpowiedź: My bike was stolen last night.

Trzy zasady, które decydują o punkcie

• Słowa klucza nie odmieniasz. STOLEN zostaje jako stolen - nie stole, nie stealing, nie steal. To najczęstsza przyczyna utraty punktu w całym zadaniu.
• Nie przekraczasz limitu wyrazów podanego w poleceniu. Do limitu liczą się wszystkie wpisane wyrazy razem ze słowem kluczem, a formy skrócone (didn't, hasn't) liczone są jak dwa wyrazy - dlatego bezpieczniej pisać pełne formy.
• Sens musi zostać ten sam. He might come i He will come to dwa różne zdania. Transformacja nie jest okazją do dopisania czegoś od siebie.

Punktowana jest pełna poprawność

W tym zadaniu nie ma punktów częściowych: literówka, brak końcówki -s w trzeciej osobie czy zła forma czasownika nieregularnego kosztują tyle samo, co całkowicie błędna konstrukcja. Dlatego po wpisaniu odpowiedzi zawsze przeczytaj całe zdanie od początku do końca, razem z fragmentami, których nie zmieniałeś - to najszybszy sposób na wyłapanie niezgodności podmiotu z orzeczeniem albo zdublowanego wyrazu.

Transformacje należą do środków językowych na maturze rozszerzonej i sąsiadują tam ze słowotwórstwem oraz tłumaczeniami fragmentów zdań.

Transformacje wyglądają na nieprzewidywalne, ale w praktyce krążą wokół kilku powtarzalnych konstrukcji. Jeśli nauczysz się rozpoznawać, na którą z nich wskazuje słowo klucz, przestaniesz zgadywać. Poniższa tabela zbiera te, które wracają najczęściej.

Trzy pułapki z tej tabeli

• Mowa zależna to nie tylko cofnięcie czasu. Razem z czasem przesuwają się określenia czasu i miejsca: tomorrow → the next day, here → there, this → that. Zapomniany next day psuje poprawną skądinąd odpowiedź.
• Inwersja wymaga operatora, nie samego szyku. Po Never stawiasz have I seen, a nie I have seen - konstrukcja wygląda jak pytanie, choć jest zdaniem twierdzącym. Jeśli w zdaniu nie ma czasownika posiłkowego, wprowadzasz do / does / did: Only later did I realise…
• Used to i be used to to dwie różne rzeczy. I used to smoke = kiedyś paliłem (już nie). I'm used to smoking = jestem przyzwyczajony do palenia. Po pierwszym stoi bezokolicznik, po drugim rzeczownik albo forma z -ing.

Każda z tych konstrukcji ma na platformie własny zestaw ćwiczeń: strona bierna, tryby warunkowe i wish oraz unreal past. Jeśli transformacje sypią ci się zawsze na tej samej konstrukcji, szybciej naprawisz to tam niż kolejnym zestawem transformacji.

Transformacja ze słowem kluczem jest zadaniem zamkniętym, a parafraza swobodna otwartym. W transformacji masz narzucone słowo, limit wyrazów i praktycznie jedną poprawną odpowiedź. W parafrazie chodzi o oddanie sensu zdania własnymi słowami - poprawnych wersji może być wiele.

Praktyczna różnica widać na jednym zdaniu. Weź The film was so boring that we left.

• Transformacja (SUCH): It was such a boring film that we left. - jedna droga, wymuszona słowem kluczem.
• Parafraza: We left because the film bored us. / We walked out on the film - it was dull. - obie wersje są dobre.

Dlaczego warto ćwiczyć obie?

Transformacje uczą precyzji: wymuszają świadome użycie konstrukcji, którą inaczej omijasz szerokim łukiem. Parafrazy uczą czegoś odwrotnego - szukania obejścia, gdy nie znasz słowa. To umiejętność, która ratuje w wypowiedzi pisemnej i ustnej: zamiast utknąć na jednym wyrazie, zapisujesz tę samą myśl prostszymi środkami.

Na maturze podstawowej transformacje występują w łagodniejszej formie i częściej sprawdzają podstawowe zamiany niż inwersję czy konstrukcje mieszane. Jak wygląda ta część arkusza na obu poziomach, opisują strony Use of English na maturze podstawowej i na maturze rozszerzonej.

Zacznij od słowa klucza, nie od zdania z luką. Słowo klucz mówi ci, jakiej konstrukcji oczekuje zadanie - a gdy już ją znasz, reszta jest odtwarzaniem schematu. Kolejność, która sprawdza się na egzaminie:

1. Przeczytaj zdanie wyjściowe i ustal jego sens - czas, kto wykonuje czynność, czy jest w nim żal, przypuszczenie albo przeczenie.
2. Spójrz na słowo klucz i nazwij konstrukcję. BEEN kieruje do strony biernej, WISH do unreal past, UNLESS do trybu warunkowego, NO SOONER do inwersji.
3. Sprawdź, co już jest w zdaniu z luką. Jeśli po luce stoi by the police, w luce brakuje samego orzeczenia w stronie biernej - nie dopisuj wykonawcy drugi raz.
4. Wpisz odpowiedź i policz wyrazy. Mieścisz się w limicie? Słowo klucz jest w niezmienionej formie?
5. Przeczytaj całe zdanie na głos. Zgadza się podmiot z orzeczeniem? Nie ma zdublowanego wyrazu na styku luki i reszty zdania?

Pięć błędów, które kosztują najwięcej punktów

• Odmienione słowo klucz. Przy MAKE wpisujesz made, bo tak pasuje do czasu - i tracisz punkt, mimo że zdanie brzmi dobrze. Formę słowa klucza trzeba obejść, dokładając wokół niego inne wyrazy.
• Przekroczony limit wyrazów. Zwykle bierze się z rozbudowania odpowiedzi „na wszelki wypadek”. Krótsza wersja jest niemal zawsze tą oczekiwaną.
• Zmieniony sens. Zamiana had to na should albo pominięcie przeczenia sprawia, że zdanie jest poprawne gramatycznie, ale mówi co innego niż oryginał.
• Zdublowany fragment. Wpisanie wyrazu, który już stoi w zdaniu z luką - najczęściej przyimka albo that. Wyłapiesz to tylko czytając całe zdanie, nie samą lukę.
• Literówka i zła forma nieregularna. writed zamiast written, choosen zamiast chosen. W tym zadaniu wymagana jest pełna poprawność ortograficzna, więc taka pomyłka kosztuje cały punkt.

Najskuteczniejszy sposób przygotowania to seria zadań w jednym formacie i nazwanie reguły po każdej pomyłce. Zestawy poniżej ułożone są od otwartych i darmowych po zaawansowane - zacznij od pierwszego, a gdy zaczniesz trafiać bez wahania, przejdź do poziomu wyżej.