Wish i unreal past - ćwiczenia i testy z trybu życzącego

Unreal past to czas przeszły, który nie mówi o przeszłości. Angielski używa go, żeby zasygnalizować dystans do rzeczywistości: że sytuacja jest wymarzona, wyobrażona albo sprzeczna z faktami. Dlatego I wish I knew the answer znaczy „szkoda, że nie znam odpowiedzi” - teraz, w tej chwili.

Po wish forma czasownika zależy wyłącznie od tego, czego dotyczy żal:

Kluczowa obserwacja: zdanie z „wish” zawsze znaczy odwrotność tego, co mówi. I wish I had a car to informacja, że samochodu nie mam. I wish it wasn't raining - że pada. W zadaniach z parafrazą trzeba tę odwrotność odtworzyć, więc warto ćwiczyć ją świadomie.

Zwróć jeszcze uwagę na wariant z would. Używa się go tylko wtedy, gdy mówisz o kimś innym niż o sobie i chcesz, żeby zmienił swoje zachowanie. Zdanie „I wish I would…” jest niepoprawne - nie da się prosić samego siebie o zmianę.

Wish to najbardziej znany przedstawiciel grupy, ale ten sam mechanizm cofniętego czasu obowiązuje w kilku innych konstrukcjach. Wszystkie pojawiają się w zadaniach maturalnych, zwłaszcza w transformacjach.

If only - mocniejsza wersja wish

Gramatycznie identyczne z wish, emocjonalnie silniejsze - odpowiednik polskiego „gdybym tylko”.

• If only I knew his number. - Gdybym tylko znał jego numer. (teraz)
• If only I had listened to you. - Gdybym tylko cię posłuchał. (wtedy)

Would rather - wolałbym, żeby

Tu wszystko zależy od tego, czy podmiot się zmienia:

• Ten sam podmiot → bezokolicznik bez „to”: I'd rather stay at home.
• Inny podmiot → past simple: I'd rather you stayed at home.
• Przeszłość → past perfect: I'd rather you hadn't told her.

It's time - najwyższy czas

• Bez podmiotu → bezokolicznik: It's time to go.
• Z podmiotem → past simple: It's time you went to bed.
• Wzmocnienia: It's high time, It's about time - wyrażają lekkie zniecierpliwienie.

As if / as though - jakby

Gdy porównanie jest nierzeczywiste, czas cofa się o stopień: He talks as if he knew everything (a nie wie). Gdy sytuacja jest prawdopodobna, zostaje czas normalny: It looks as if it's going to rain.

Do tej samej rodziny należy też suppose i supposing w znaczeniu „a gdyby tak”: Suppose you lost your passport - what would you do?

Ten temat ma niewiele reguł, ale wyjątkowo łatwo je pomylić - zwłaszcza że polskie „szkoda, że” i „chciałbym” nie zdradzają, o którym momencie mowa.

• Past simple zamiast past perfect przy żalu o przeszłość. „I wish I studied harder for that exam” sugeruje teraźniejszość. Jeśli egzamin już był, poprawnie: I wish I had studied harder.
• „I wish I would…”. Konstrukcja z would działa wyłącznie wtedy, gdy mówisz o kimś innym. O sobie: I wish I could albo zwykłe past simple.
• Czas teraźniejszy po „it's time” z podmiotem. „It's time you go” to błąd - poprawnie It's time you went.
• Bezokolicznik po „would rather” przy zmianie podmiotu. I'd rather you came earlier, nie „I'd rather you to come earlier”.
• Zapominanie o odwrotności znaczenia. W zadaniach transformacyjnych zdanie I'm sorry I didn't call you zamienia się na I wish I had called you - z przeczeniem po drugiej stronie. Pominięcie tej zmiany to najczęstszy błąd w parafrazach.

Warto też zapamiętać formę were we wszystkich osobach: I wish I were taller, If I were you. W mowie potocznej was jest powszechne, ale w wypowiedzi pisemnej na egzaminie bezpieczniejszy jest wariant tradycyjny.

To temat wyraźnie „maturalny” - na egzaminie ósmoklasisty pojawia się śladowo, za to na maturze, zwłaszcza rozszerzonej, należy do najczęściej punktowanych konstrukcji w zadaniach transformacyjnych.

Na egzaminie ósmoklasisty ten temat nie jest wymagany czynnie. Warto jednak znać zwrot If I were you, I would…, bo bywa najnaturalniejszą reakcją w zadaniach z funkcji językowych, gdzie trzeba udzielić rady.

Na maturze podstawowej najczęściej pojawia się wish w odniesieniu do teraźniejszości. Konstrukcja bardzo dobrze wypada też w wypowiedzi pisemnej - pozwala wyrazić żal lub życzenie bez powtarzania prostych struktur, co punktuje się w kryterium bogactwa językowego.

Prawdziwe znaczenie ten dział zyskuje na maturze rozszerzonej. Transformacje ze słowem kluczem typu I'm sorry I didn't tell her → I wish I had told her albo I'd prefer you not to smoke → I'd rather you didn't smoke wracają praktycznie w każdym arkuszu. Kluczowe jest tu dwustopniowe myślenie: najpierw ustalasz, którego momentu dotyczy zdanie, potem odwracasz jego znaczenie.

Ponieważ unreal past opiera się na tej samej logice co drugi i trzeci tryb warunkowy, oba tematy najlepiej ćwiczyć razem - pełny zestaw zdań z „if” znajdziesz na hubie tryby warunkowe.