Środki językowe na maturze podstawowej: jak zdobyć punkty, nie będąc mistrzem gramatyki?
Cześć! Jeśli na widok nagłówka „Znajomość środków językowych” w arkuszu maturalnym dostajesz gęsiej skórki, to… wcale Ci się nie dziwię. To ta część egzaminu, gdzie nie wystarczy „zrozumieć sens”. Tutaj trzeba być precyzyjnym.
Ale mam dla Ciebie dobrą wiadomość: ta sekcja to nie jest wiedza tajemna dostępna tylko dla wybrańców. To czysta matematyka i logika. Egzaminatorzy wciąż sprawdzają te same konstrukcje. Pokażę Ci dzisiaj, jak rozbroić te zadania i zgarnąć cenne punkty, które często decydują o końcowym wyniku.
O co w tym w ogóle chodzi?
Sekcja Znajomość środków językowych (często nazywana Use of English) sprawdza dwie rzeczy:
- Czy znasz gramatykę (czasy, przyimki, tryby).
- Czy znasz słownictwo i kolokacje (jak słowa łączą się ze sobą).
Zgodnie z informatorem, w tej części do zdobycia jest zazwyczaj około 11–13 punktów. Mało? To ponad 20% całego egzaminu! Warto o nie powalczyć.
Typy zadań – co CKE szykuje w arkuszu?
Na poziomie podstawowym spotkasz mieszankę zadań zamkniętych (gdzie musisz wybrać odpowiedź) i otwartych (gdzie musisz coś wpisać). Te drugie są nowością dla wielu roczników, więc skupmy się teraz podwójnie.
1. Wybór wielokrotny (Multiple Choice) – klasyk
Masz tekst z lukami lub pojedyncze zdania. Do każdego miejsca musisz wybrać jedną z trzech opcji (A, B, C).
Przykład: I am interested ….. photography.
A) on
B) in
C) at
Co to sprawdza? Często przyimki (in/on/at), czasy gramatyczne lub słownictwo (np. różnica między make a do).
W innej odmianie tego ćwiczenia podane są dwa zdania z lukami, a Twoim zadaniem jest wybraniem odpowiedzi, która poprawnie uzupełnia oba zdania.
Przykładowe ćwiczenie: Pary zdań
2. Dobieranie / uzupełnianie luk w tekście (bank słów)
Dostajesz tekst z lukami i ramkę z wyrazami. Musisz wstawić odpowiednie słowa w luki.
- Haczyk: słów w ramce jest więcej niż luk (dystraktory).
- Trudność: czasem słowo trzeba wpisać w niezmienionej formie, a czasem trzeba je przekształcić (np. z play zrobić playing). Czytaj uważnie polecenie!
3. Tłumaczenie fragmentów zdań (zadanie otwarte) 🚨
To zadanie, na którym najwięcej osób traci punkty. Masz zdanie po angielsku, a w nawiasie fragment po polsku, który musisz przetłumaczyć.
Przykład: (Gdzie jest) ….. the nearest cinema?
Odpowiedź: Where is
Zasada: musisz wpisać logiczne i poprawne gramatycznie tłumaczenie. Czasem to jedno słowo, czasem trzy.
To zadania występuje też w łatwiejszej wersji, gdzie wybierasz jedno z trzech podanych tłumaczeń.
Przykładowe ćwiczenie: Tłumaczenie fragmentów zdań
4. Gramatykalizacja / układanie fragmentów / transformacje (zadanie otwarte)
Masz zdanie z luką i podane w nawiasie słowo, które musisz użyć w odpowiedniej formie.
Przykład: She (visit) ….. London last year.
Odpowiedź: visited
Na co uważać: na „okoliczniki czasu” (tutaj: last year = Past Simple).
Przykładowe ćwiczenie: Transformacje zdań ze słowem kluczem
Chcesz ćwiczyć środki językowe w formacie egzaminacyjnym – z gotowym planem nauki i wyjaśnieniami błędów?
→ https://testyourenglish.pl/page/use-of-english-srodki-jezykowe-matura-podstawowa
Bez karty kredytowej · Dostęp od razu po rejestracji
Strategie egzaminacyjne – Twój niezbędnik
Nie musisz znać całej gramatyki na pamięć. Wystarczy, że będziesz sprytny. Oto jak „hakować” te zadania:
STRATEGIA 1: Patrz na sąsiadów (kontekst)
Nigdy nie patrz na samą lukę. Spójrz na to, co stoi przed nią i za nią.
- Widzisz słowo ago? Szukaj czasu przeszłego (Past Simple).
- Widzisz listen? Prawie na pewno za chwilę będzie to.
- Widzisz enjoy? Kolejny czasownik będzie miał końcówkę -ing (enjoy swimming).
STRATEGIA 2: Eliminacja (w zadaniach A/B/C)
Jeśli nie znasz poprawnej odpowiedzi, skreśl te, które na 100% są błędne.
Przykład: She ….. to school every day.
A) going (bez „is” nie ma sensu) – ODPADA.
B) go (ona – „she” wymaga końcówki -s) – ODPADA.
C) goes – Zostaje jako jedyna opcja.
Często dojdziesz do wyniku drogą eliminacji, nawet nie znając reguły.
STRATEGIA 3: Nie tłumacz „słowo w słowo”
W zadaniach na tłumaczenie (np. z polskiego na angielski), uważaj na idiomy i konstrukcje.
- Polskie: Mam 18 lat.
- ❌ Błąd: I have 18 years.
- ✅ Poprawnie: I am 18 years old.
Zawsze zastanów się: „Jak by to powiedział Anglik?”, a nie „Jak to jest w słowniku?”.
STRATEGIA 4: Ortografia ma znaczenie!
W zadaniach otwartych pisownia musi być poprawna.
- Jeśli napiszesz beutiful zamiast beautiful – dostajesz 0 punktów, nawet jeśli wiesz, o jakie słowo chodziło.
- Jeśli napiszesz stoped zamiast stopped – 0 punktów.
Przed oddaniem arkusza sprawdź każdą literkę w zadaniach otwartych.
STRATEGIA 5: Uważaj na liczbę mnogą i przeczenia
To najczęstsze błędy z nieuwagi.
- Przeczytaj zdanie do końca. Może z kontekstu wynika, że chodzi o wiele książek, a nie jedną? (Wtedy book -> books).
- Może z kontekstu wynika, że ktoś nie lubi pizzy? (Wtedy likes -> doesn’t like).
Checklista tematów „pewniaków”
Jeśli masz mało czasu na powtórkę, przypomnij sobie te zagadnienia. One pojawiają się prawie zawsze:
- Czasy: Present Simple vs Continuous, Past Simple vs Continuous, Present Perfect.
- Przyimki: in, on, at (czas i miejsce).
- Stopniowanie przymiotników: big – bigger – the biggest.
- Zaimki: my, mine, me, myself.
- Konstrukcje: There is / There are.
Wszystkie z nich trenujemy w naszym kursie maturalnym, link poniżej.
Wiesz już, jakie zadania Cię czekają i jakich strategii użyć. Sprawdź się w praktyce w gotowym planie nauki do matury – z wyjaśnieniami wszystkich błędów.
→ Zacznij darmowy moduł matury podstawowej
Bez karty kredytowej · Dostęp od razu po rejestracji
Podsumowanie
Środki językowe na podstawie to test na spostrzegawczość. Bądź jak detektyw – szukaj wskazówek w zdaniu, eliminuj podejrzanych (błędne odpowiedzi) i dbaj o precyzję.
Pamiętaj: trening czyni mistrza. Rozwiązywanie zadań egzaminacyjnych ze środków językowych to najlepszy sposób, by zauważyć schematy, które się powtarzają.
Najczęściej zadawane pytania
Co sprawdza sekcja znajomości środków językowych na maturze podstawowej z angielskiego?
Sekcja znajomości środków językowych na maturze podstawowej sprawdza umiejętność rozpoznawania i stosowania gramatyki oraz słownictwa w kontekście na poziomie B1. W przeciwieństwie do izolowanych testów gramatycznych, które polegają na mechanicznym stosowaniu reguł, zadania maturalne zawsze osadzone są w tekście lub sytuacji komunikacyjnej – zdający musi wybrać formę, która pasuje zarówno gramatycznie, jak i znaczeniowo do całego zdania. Nie jest to więc test znajomości reguł gramatycznych jako takich, ale test rozumienia języka w użyciu – co sprawia, że zdający z dobrą intuicją językową, nawet bez systematycznej nauki gramatyki, mogą uzyskać w tej sekcji dobry wynik.
Jakie typy zadań ze środków językowych są na maturze podstawowej?
Sekcja Znajomość Środków Językowych (Use of English) w arkuszu CKE na poziomie podstawowym składa się w przeważającej mierze z zadań zamkniętych. Najczęściej występujące polecenia to: testy luk wielokrotnego wyboru (wybór odpowiedzi A, B lub C pasującej do pustego miejsca w tekście), dobieranie reakcji do opisanych sytuacji komunikacyjnych (funkcje językowe) oraz krótkie zadania polegające na tłumaczeniu fragmentów zdań (zazwyczaj do maksymalnie 3-4 słów).
Ile punktów można zdobyć za środki językowe na poziomie podstawowym?
W aktualnej formule egzaminu maturalnego za poprawne rozwiązanie wszystkich zadań z sekcji Znajomość Środków Językowych na poziomie podstawowym można zazwyczaj uzyskać około 12 punktów. Każda poprawnie uzupełniona luka lub prawidłowo dobrana reakcja językowa jest wyceniana przez egzaminatorów CKE na 1 punkt.
Jakie obszary gramatyczne najczęściej pojawiają się w zadaniach na maturze podstawowej?
Zadania z zakresu środków językowych na maturze podstawowej regularnie testują kilkanaście powtarzających się obszarów gramatycznych. Najczęściej pojawiają się: czasy gramatyczne – szczególnie present perfect vs past simple, czasy ciągłe vs proste, future forms; strona bierna w podstawowych czasach; mowa zależna z podstawową zmianą czasów i zaimków; czasowniki modalne wyrażające możliwość, obowiązek i zakaz (can, must, should, have to); stopniowanie przymiotników i przysłówków; przyimki czasu i miejsca w kolokacjach; oraz spójniki logiczne wyrażające kontrast, przyczynę i skutek. Znajomość tych obszarów jako gotowych wzorców – nie reguł do żmudnego stosowania krok po kroku – wystarczy do skutecznego rozwiązania większości zadań w tej sekcji.
Czym są funkcje językowe (reakcje) na maturze z angielskiego?
Funkcje językowe to praktyczne zastosowanie języka angielskiego w codziennych sytuacjach komunikacyjnych. W arkuszu maturalnym CKE zadania te polegają na dobraniu odpowiedniej wypowiedzi (reakcji) do opisanego kontekstu, na przykład: przepraszania, wyrażania opinii, witania się z gościem, robienia zakupów czy proszenia o pomoc. Rozwiązanie tych zadań wymaga znajomości utartych zwrotów i idiomów, a nie zaawansowanych reguł gramatycznych.
Jak rozwiązywać zadania z lukami (wielokrotny wybór) bez perfekcyjnej gramatyki?
Skuteczną strategią rozwiązywania testów wielokrotnego wyboru jest metoda eliminacji oraz analiza bezpośredniego otoczenia luki. Bardzo często o poprawnej odpowiedzi nie decyduje skomplikowana reguła gramatyczna, ale to, jaki przyimek (np. in, on, at) stoi tuż za pustym miejscem, lub stała kolokacja (np. make a mistake, a nie do a mistake). Warto uczyć się całych zwrotów zamiast pojedynczych słówek.
Czym różni się sekcja środków językowych na maturze podstawowej od Use of English na rozszerzonej?
Sekcja środków językowych na maturze podstawowej i Use of English na rozszerzonej testują tę samą kompetencję – świadome operowanie językiem – ale na znacząco różnych poziomach trudności i z innym zestawem zadań. Na podstawowej dominują zadania zamknięte z gotowymi opcjami odpowiedzi, poziom gramatyczny odpowiada B1, a transformacje zdań wymagają znajomości podstawowych struktur takich jak strona bierna czy mowa zależna. Na rozszerzonej pojawiają się zaawansowane key word transformations wymagające znajomości idiomów i złożonych kolokacji, słowotwórstwo z nieregularnymi formami oraz open cloze bez żadnych podpowiedzi na poziomie B2+. Zdający, który dobrze radzi sobie ze środkami językowymi na podstawowej, nie może zakładać, że Use of English na rozszerzonej będzie podobnie przystępny – to jakościowo inny poziom trudności.
Gdzie ćwiczyć środki językowe do matury podstawowej z angielskiego?
Aby zyskać pewność siebie przed egzaminem, należy rozwiązywać arkusze oparte o rzeczywiste wymagania CKE. Uczniowie powinni korzystać z nowoczesnych platform, które oferują plany nauki zgodne z wymaganiami CKE. Serwis Testyourenglish.pl zapewnia inteligentne wyjaśnienia błędów do zadań typu Use of English, dzięki czemu uczeń od razu rozumie, dlaczego wybrana odpowiedź A, B lub C była błędna.
