Zaimki i określniki angielskie - ćwiczenia, testy i quizy
Zaimki (pronouns) zastępują rzeczownik, a określniki (determiners) stoją przed nim i go doprecyzowują. To dlatego this raz jest zaimkiem (This is mine), a raz określnikiem (this book). Poniżej znajdziesz ćwiczenia, testy, zadania i quizy z całego działu: zaimki osobowe, dzierżawcze, zwrotne, wskazujące, względne i nieokreślone oraz określniki some, any, much, many, every, both. Po każdej pomyłce zobaczysz wyjaśnienie, która funkcja w zdaniu zdecydowała o formie.
Zaimki i określniki - czym się różnią i jak ich używać?
Różnica jest prosta i sprowadza się do miejsca w zdaniu: zaimek zastępuje rzeczownik i stoi zamiast niego, a określnik stoi przed rzeczownikiem i go doprecyzowuje. Dlatego to samo słowo potrafi pełnić obie role - this book (określnik) kontra This is expensive (zaimek).
| Grupa | Przykłady | Zdanie | Tłumaczenie |
|---|---|---|---|
| zaimki osobowe | I, you, he / me, him, us | She called me yesterday. | Zadzwoniła do mnie wczoraj. |
| zaimki dzierżawcze | mine, yours, hers, ours | This seat is mine. | To miejsce jest moje. |
| zaimki zwrotne | myself, yourself, themselves | He hurt himself. | Zranił się. |
| zaimki wskazujące | this, that, these, those | Those are my keys. | To są moje klucze. |
| zaimki względne | who, which, that, whose | The girl who won is my sister. | Dziewczyna, która wygrała, to moja siostra. |
| zaimki nieokreślone | somebody, anything, everyone, none | Somebody left a message. | Ktoś zostawił wiadomość. |
| określniki ilości | some, any, much, many, a few | There isn't much time left. | Nie zostało dużo czasu. |
Zaimki osobowe mają dwie formy zależne od funkcji: podmiotu (I, he, she, we, they) i dopełnienia (me, him, her, us, them). Po polsku odpowiada to przypadkom, więc reguła jest intuicyjna: przed czasownikiem stoi forma podmiotu, po czasowniku i po przyimku - forma dopełnienia. She saw them, nigdy „She saw they”.
Zaimki dzierżawcze też występują w dwóch wariantach: my, your, her (przed rzeczownikiem) oraz mine, yours, hers (samodzielnie). Zdanie It's my jest niepoprawne - poprawnie brzmi It's mine albo It's my seat.
Some, any, much, many - jak wybrać właściwy określnik?
Wybór określnika ilości opiera się na dwóch pytaniach zadanych po kolei: jaki to typ zdania i czy rzeczownik jest policzalny.
Some czy any
- Some - zdania twierdzące: I bought some apples.
- Any - pytania i przeczenia: Did you buy any apples?, I didn't buy any apples.
- Wyjątek 1: w uprzejmych prośbach i propozycjach mimo pytania używamy some: Would you like some tea?
- Wyjątek 2: any w zdaniu twierdzącym znaczy „jakikolwiek”: Take any seat you like.
Much, many i a lot of
Much łączy się z rzeczownikami niepoliczalnymi (much time, much money), many - z policzalnymi w liczbie mnogiej (many people, many books). W zdaniach twierdzących oba brzmią formalnie, dlatego w codziennej mowie zastępuje się je uniwersalnym a lot of.
A few, a little i wersje bez „a”
Ta para to klasyczna pułapka, bo obecność jednej literki odwraca wydźwięk zdania:
| Forma | Rzeczownik | Znaczenie | Przykład |
|---|---|---|---|
| a few | policzalny | kilka (wystarczająco) | I have a few friends here. |
| few | policzalny | niewiele (za mało) | I have few friends here. |
| a little | niepoliczalny | trochę (wystarczająco) | There's a little milk left. |
| little | niepoliczalny | mało (prawie nic) | There's little milk left. |
Do tego dochodzą określniki grupujące: every i each (każdy - po nich rzeczownik w liczbie pojedynczej), both (obaj), either (jeden z dwóch), neither (żaden z dwóch) oraz none (żaden z większej grupy). Te ostatnie pojawiają się głównie w zadaniach na poziomie B1–B2.
Najczęstsze błędy z zaimkami i określnikami
Zadania z tego działu mają zestaw pomyłek, które powtarzają się niezależnie od poziomu. Warto je znać z nazwy, bo wtedy łatwiej je wychwycić we własnym tekście.
- its kontra it's. Its to określnik dzierżawczy („jego, jej”): The dog wagged its tail. It's to skrót od it is lub it has. Ten sam mechanizm dotyczy par your/you're i their/they're/there.
- Forma podmiotu w miejscu dopełnienia. Po przyimku zawsze stoi forma dopełnienia: between you and me, nie „between you and I”.
- Zaimek zwrotny zamiast osobowego. Myself używamy, gdy podmiot i dopełnienie to ta sama osoba (I cut myself) albo dla podkreślenia samodzielności (I did it myself). Zdanie „Please contact myself” jest błędne - poprawnie: contact me.
- Podwójne przeczenie z any. I don't know anything lub I know nothing - ale nigdy „I don't know nothing”.
- Liczba mnoga po every i each. Po tych określnikach stoi rzeczownik pojedynczy i czasownik w trzeciej osobie: Every student has a laptop, nie „Every students have”.
- Zaimek wskazujący i liczba. This/that odnoszą się do jednej rzeczy, these/those do wielu. Dodatkowo this/these dotyczą tego, co blisko, a that/those - tego, co dalej.
Osobno warto zapamiętać zasadę dotyczącą zdań względnych: gdy zdanie jest oddzielone przecinkami, „that” jest niemożliwe. My brother, who lives in Kraków, is a teacher - tu tylko who. W zdaniach bez przecinków that jest w pełni poprawne i często naturalniejsze.
Zaimki i określniki na maturze i egzaminie ósmoklasisty
To jeden z tych działów, które na egzaminie rzadko mają własne, wyraźnie oznaczone zadanie - za to pojawiają się w niemal każdym ćwiczeniu ze środków językowych i w każdej wypowiedzi pisemnej.
| Egzamin | Wymagany zakres | Gdzie się pojawia |
|---|---|---|
| Egzamin ósmoklasisty (A2) | zaimki osobowe i dzierżawcze, this/that/these/those, some/any, much/many, a few/a little, zaimki pytające | zadania ze środków językowych, uzupełnianie luk w minidialogach, e-mail i wpis na blogu |
| Matura podstawowa (B1) | powyższe + zaimki zwrotne, zaimki nieokreślone (somebody, anything, everyone), podstawowe zdania względne | środki językowe, transformacje, spójność tekstu w wypowiedzi pisemnej |
| Matura rozszerzona (B2) | none/either/neither, every/each/both/all, zdania względne określające i dodatkowe, whose, konstrukcje z enough i too | Use of English, transformacje ze słowem kluczem, parafrazy, rozprawka i artykuł |
Na egzaminie ósmoklasisty najczęściej trafiają się zadania z some/any, much/many oraz zaimkami dzierżawczymi w krótkich dialogach. To zadania punktowane zero-jedynkowo, więc wystarczy jedna pomyłka w formie, żeby stracić punkt.
Na maturze podstawowej zaimki decydują przede wszystkim o spójności wypowiedzi pisemnej - to one zastępują powtarzane rzeczowniki. Egzaminatorzy oceniają tu nie tylko poprawność, ale i to, czy z tekstu jasno wynika, do czego zaimek się odnosi.
Na maturze rozszerzonej dochodzą trudniejsze określniki (none, neither, either, each) oraz zdania względne, które regularnie pojawiają się w transformacjach - łączenie dwóch zdań w jedno za pomocą who, which lub whose to stały element arkusza. Konstrukcje z enough i too wracają zaś w parafrazach.
Jeśli powtarzasz cały dział środków językowych, przejrzyj też hub przyimki angielskie - w zadaniach z lukami obie grupy słów pojawiają się razem.
Rozwiąż zadanie i zobacz wyjaśnienie
Rozgrzej się krótkim quizem z zaimków i określników - trzy zdania, w których o odpowiedzi decyduje funkcja słowa w zdaniu.
Zaimek czy określnik dzierżawczy?
Wybierz właściwą formę.
That laptop isn't ___ - I left mine at home.
Wybrane ćwiczenia z tego obszaru
Każde ćwiczenie rozwiązujesz online na naszej platformie i od razu widzisz swój wynik.
Ćwiczenia w PDF do wydrukowania
Wolisz rozwiązywać zadania na papierze? Każde ćwiczenie na platformie pobierzesz jako PDF do druku - otwórz ćwiczenie i kliknij "Pobierz wersję do druku (PDF)".
Najczęstsze pytania z tego obszaru
Zaimek zastępuje rzeczownik i stoi samodzielnie: „This is mine”. Określnik poprzedza rzeczownik i go doprecyzowuje: „my book”, „this book”, „some water”. Wiele słów pełni obie funkcje w zależności od miejsca w zdaniu - „this” w „this car” jest określnikiem, a w „This is expensive” zaimkiem. Praktyczna wskazówka: jeśli zaraz po słowie stoi rzeczownik, to określnik.
Zaimki dzielą się na: osobowe (I, you, he / me, him, her), dzierżawcze (mine, yours, hers), zwrotne (myself, yourself, themselves), wskazujące (this, that, these, those), pytające (who, what, which), względne (who, which, that, whose) oraz nieokreślone (somebody, anything, everyone, none, either, neither). Każda grupa ma osobną funkcję składniową, dlatego warto ćwiczyć je oddzielnie.
Some występuje w zdaniach twierdzących: „I have some questions”. Any pojawia się w pytaniach i przeczeniach: „Do you have any questions?”, „I don't have any questions”. Od tej reguły są dwa ważne wyjątki: some stosujemy w uprzejmych prośbach i propozycjach („Would you like some coffee?”), a any w zdaniach twierdzących znaczy „jakikolwiek, dowolny” („Take any seat you like”).
Much łączy się z rzeczownikami niepoliczalnymi: much time, much money, much information. Many stoi przed rzeczownikami policzalnymi w liczbie mnogiej: many books, many people, many ideas. W zdaniach twierdzących oba brzmią formalnie, dlatego w mowie potocznej częściej używa się „a lot of”, które pasuje do obu typów rzeczowników.
Who odnosi się do osób („the man who called”), which do rzeczy i zwierząt („the book which I bought”), a that może zastąpić oba w zdaniach określających. W zdaniach dodatkowych, oddzielonych przecinkami, „that” jest niemożliwe - trzeba użyć who lub which: „My brother, who lives in Kraków, is a teacher”. Zaimek whose wyraża przynależność.
Zaimki i określniki angielskie - ćwiczenia, testy i quizy
To zagadnienie to tylko część wiedzy do egzaminu. Sprawdź pełny plan nauki. Zacznij od darmowych ćwiczeń, a w Premium sprawdź wyjaśnienia w każdym ćwiczeniu, ocenę prac pisemnych z wykorzystaniem AI i zadania egzaminacyjne zgodne z wymaganiami CKE.
Zobacz plany nauki i ćwicz gramatykę według harmonogramuBez karty kredytowej.·Bez zobowiązań.·Dostęp od razu po rejestracji.