A, an, the… 2 zasady, by zrozumieć i pokochać przedimki angielskie
Przedimki angielskie – to prostsze niż myślisz!
A, an, the… Trzy krótkie słówka, a potrafią spędzić sen z powiek każdemu, kto uczy się angielskiego. Dlaczego? Bo w naszym języku po prostu ich nie ma! Przez to wydają się obce, abstrakcyjne i często lądują na liście najtrudniejszych zagadnień w gramatyce.
Ale mam dla Ciebie świetną wiadomość: to wszystko nieprawda! Przedimki nie są trudne. Wymagają po prostu odrobiny zmiany w myśleniu. W tym artykule odczarujemy je raz na zawsze i pokażę Ci, że ich używanie może stać się Twoją drugą naturą. Gotowy? Zaczynajmy!
Czym tak naprawdę są te całe przedimki?
Przedimek to część mowy spotykana w wielu językach świata, zwłaszcza w Europie Zachodniej. W polskiej gramatyce przedimek jednak nie występuje. Jest to być może dobra wiadomość dla obcokrajowców pragnących nauczyć się naszego języka, którzy i tak napotykają wiele trudności w trakcie jego przyswajania. Niestety, dla wielu Polaków brak odpowiednika w rodzimym języku sprawia, że pojęcie przedimka staje się zbyt abstrakcyjne, aby je zrozumieć.
Według definicji przedimek to część mowy występująca przed rzeczownikiem (także przed konstrukcją rzeczownikową, a niekiedy również przed przymiotnikiem lub liczebnikiem użytym rzeczownikowo), wskazująca na jego kategorię określoności lub nieokreśloności (źródło: Wikipedia).
To nieco abstrakcyjne zdanie można następująco rozwikłać: przedimki to wyrazy stosowane w celu sprecyzowania naszej wiedzy o danej rzeczy. Wyrażają one stopień, w którym autor zdania uważa daną rzecz za ściśle określoną, zdefiniowaną.
Wciąż brzmi niezrozumiale? W takim razie zapomnij o skomplikowanych definicjach. Wyobraź sobie, że przedimki to takie drogowskazy dla Twojego rozmówcy. Mówią mu, czy masz na myśli jakąś DOWOLNĄ rzecz, czy może tę JEDNĄ, KONKRETNĄ.
Stawiamy je zawsze przed rzeczownikiem (lub przymiotnikiem, który go opisuje), żeby od razu było wiadomo, o co chodzi. W angielskim mamy trzy takie drogowskazy: nieokreślony (a/an), określony (the) oraz tzw. zerowy (czyli jego brak, ale o tym w innym artykule). Na razie skupmy się na samej idei.
Polski trik na przedimki angielskie
Chociaż w polskim nie mamy przedimków, to mamy coś, co pomoże nam je zrozumieć. Czasem używamy słów „jakiś”, „jakaś” albo „ten”, „ta”, „to”, prawda? Mówimy „kupię sobie jakiś komputer” (dowolny, jeden z wielu) albo „ten komputer nie działa” (konkretny, ten przede mną).
I to jest właśnie cały sekret!
- A/AN to najczęściej odpowiednik naszego „jakiś”.
- THE to odpowiednik „ten”, „ta”, „to”.
Różnica jest jedna, ale kluczowa: w języku polskim możemy te słówka pominąć i zdanie nadal ma sens. W angielskim musisz postawić drogowskaz. Nie można go ominąć. To obowiązkowy element zdania!
Stąd nasza pierwsza złota zasada: jeśli nie wiesz, jakiego przedimka użyć, spróbuj wstawić w polskim zdaniu „jakiś” albo „ten”. To ogromna podpowiedź!
Zasada Opowieści: pierwsze i kolejne spotkanie
Druga zasada jest również prosta i logiczna. Gdy w rozmowie lub tekście wspominasz o czymś po raz pierwszy, używasz przedimka nieokreślonego (a/an). Wprowadzasz nową postać do swojej opowieści. Kiedy mówisz o tej samej rzeczy po raz kolejny, wszyscy już wiedzą, o co chodzi, więc używasz przedimka określonego (the).
Zobaczmy to w praktyce. Wyobraź sobie taką rozmowę:
Mam zamiar kupić (jakiś) samochód. Chciałbym, aby (ten) samochód był czarny.
Mówiąc o samochodzie po raz pierwszy, wprowadzasz go do rozmowy. To „jakiś” samochód. W drugim zdaniu Twój rozmówca już wie, że mówisz o TYM KONKRETNYM samochodzie, który zamierzasz kupić. Dlatego w angielskim wygląda to tak:
I’m going to buy a car. I would like the car to be black.
A teraz trochę utrudnijmy:
Mam zamiar kupić czarny samochód. Chciałbym, aby ten samochód miał wielką moc.
Jakiego przedimka użyjesz w pierwszym zdaniu? Oczywiście, że nieokreślonego! Dlaczego? Bo mimo że dodałeś kolor, to wciąż jest to „jakiś” czarny samochód z wielu dostępnych na świecie. Mógłbyś dodać, że ma być mały, szybki i marki Audi, a i tak dla rozmówcy to wciąż nowa, nieznana wcześniej informacja.
Pewnie myślisz: „No dobrze, ale w drugim zdaniu nadal jest wiele takich samochodów!”. Zgadza się, ale my już nie mówimy o dowolnym z nich. Mówimy o TYM samochodzie, o którym wspomniałeś w pierwszym zdaniu – TYM, który masz zamiar kupić. Dalsza rozmowa dotyczy już konkretnego obiektu, który obaj macie w myślach.
To dopiero początek!
Na początku może się to wydawać skomplikowane, ale obiecuję – z czasem wejdzie Ci w krew i stanie się w pełni intuicyjne. Te dwie proste zasady to fundament, który pozwoli Ci zrozumieć 90% przypadków.
A co z resztą? Zachęcam Cię do zapoznania się z kolejnymi artykułami, w których szczegółowo omawiamy konkretne sytuacje i wyjaśniamy szczegółowo użycie angielskich przedimków:
- Przedimki nieokreślone A / AN w angielskim – twój kompleksowy przewodnik (bez bólu głowy!)
- Sekrety przedimka THE – kiedy go używać? 3 podstawowe zasady.
- Kiedy NIE używać A, AN, THE? Poznaj przedimek zerowy!
Ale pamiętaj – teoria to jedno, a prawdziwa magia dzieje się w praktyce. Dlatego po lekturze koniecznie wskakuj do naszych ćwiczeń z angielskich przedimków i przetestuj swoją wiedzę! Powodzenia!
Czas na wyzwanie!
Przetestuj swoją wiedzę z przedimków angielskich w praktyce. Nasze ćwiczenia czekają na Ciebie!
Najczęściej zadawane pytania
Czym są przedimki (articles) w języku angielskim?
Przedimki (articles) to krótkie wyrazy stawiane przed rzeczownikiem, które informują rozmówcę o tym, czy mowa o czymś nieznanym i wprowadzanym po raz pierwszy do rozmowy, czy o czymś już określonym i zidentyfikowanym przez obie strony. Angielski ma trzy przedimki: nieokreślony „a/an” (wprowadza nowy element), określony „the” (wskazuje element już znany lub jedyny w swoim rodzaju) oraz tzw. przedimek zerowy – brak przedimka przed rzeczownikiem w określonych kontekstach. Polski nie ma przedimków w ogóle – ich funkcję przejmują częściowo szyk zdania, zaimki wskazujące („ten”, „ta”, „to”) i kontekst. To właśnie brak tej kategorii w języku ojczystym sprawia, że przedimki są jednym z najtrudniejszych obszarów gramatycznych dla polskich uczniów angielskiego.
Jakie są dwie podstawowe zasady, które pomagają wybrać właściwy przedimek?
Zasada pierwsza (Zasada Pierwszej Wzmianki): Jeśli wspominasz o jakiejś rzeczy w liczbie pojedynczej po raz pierwszy, używasz „a” lub „an” (np. I bought a car). Zasada druga (Zasada Konkretu): Gdy kontynuujesz temat i rozmówca wie już, o czym mówisz, musisz zmienić przedimek na „the” (np. The car is fast).
Kiedy w ogóle nie używamy przedimków (a, an, the)?
Sytuację, w której pomijamy te słówka, nazywamy przedimkiem zerowym (zero article). Przedimków nie używamy, gdy mówimy o rzeczach ogólnie w liczbie mnogiej (np. I like cats), mówimy o rzeczownikach niepoliczalnych w ujęciu ogólnym (np. Water is healthy) lub używamy imion, nazw miast i państw (z nielicznymi wyjątkami).
Dlaczego ten sam rzeczownik może wystąpić raz z „a”, raz z „the”, a raz bez przedimka?
Ten sam rzeczownik zmienia przedimek w zależności od roli, jaką pełni w tekście i kontekście – nie od swojej własnej natury. „School” może wystąpić jako „a school” (jakaś szkoła, wprowadzana po raz pierwszy), „the school” (konkretna szkoła, o której oboje wiemy), „school” bez przedimka (instytucja w sensie abstrakcyjnym – „She goes to school every day” – chodzi do szkoły jako instytucji, nie do konkretnego budynku). „Life” może być „a life” (jedno konkretne życie – „She led a remarkable life”), „the life” (konkretne życie w określonym kontekście – „the life of a teacher”) lub „life” bez przedimka (życie jako abstrakcyjne pojęcie – „Life is short”). Zrozumienie, że przedimek zależy od funkcji rzeczownika w kontekście, a nie od samego słowa, to klucz do opanowania tej kategorii gramatycznej.
Czy przedimki są sprawdzane na egzaminach CKE z angielskiego?
Tak, przedimki to stały punkt wymagań CKE na wszystkich poziomach zaawansowania. Na egzaminie ósmoklasisty i maturze pojawiają się głównie w testach luk (Use of English). Uczniowie nagminnie tracą punkty za pominięcie przedimka „a/an” w transformacjach ze słowem kluczem oraz w tłumaczeniach.
Jak uczyć się przedimków do matury?
Opanowanie przedimków wymaga „opatrzenia się” z tekstami i rozwiązywania zdań z lukami. Korzystając z dedykowanych platform edukacyjnych, takich jak Testyourenglish.pl, uczeń otrzymuje dostęp do planów nauki zgodnych z CKE. Dzięki inteligentnym wyjaśnieniom błędów natychmiast dowiaduje się, dlaczego w danej luce zabrakło „the”.
Czy istnieje skrót myślowy, który pomaga przy wyborze przedimka, gdy nie jest się pewnym?
Nie ma jednego niezawodnego skrótu, który zastąpi znajomość reguł, ale istnieje praktyczna sekwencja pytań, którą można zastosować przy każdym wątpliwym przypadku. Pierwsze: czy rzeczownik jest niepoliczalny lub w liczbie mnogiej bez określenia? Jeśli tak i nie ma dodatkowego kontekstu wskazującego konkretny egzemplarz → brak przedimka. Drugie: czy rzeczownik jest znany obu stronom, jedyny w swoim rodzaju lub był już wcześniej wspomniany? Jeśli tak → „the”. Trzecie: czy rzeczownik jest policzalny w liczbie pojedynczej i nowy, niezidentyfikowany? Jeśli tak → „a/an”. Dodatkowa wskazówka: jeśli przed rzeczownikiem można wstawić „pewien/pewna/pewne” i zdanie ma sens – wybierz „a/an”. Jeśli można wstawić „ten/ta/to konkretny” – wybierz „the”.
