Zaloguj

Przedimki angielskie - wstęp dla początkujących

Przedimek to część mowy spotykana w wielu językach świata, zwłaszcza w Europie Zachodniej. W polskiej gramatyce przedimek jednak nie występuje. Jest to być może dobra wiadomość dla obcokrajowców pragnących nauczyć się naszego języka, którzy i tak napotykają wiele trudności w trakcie jego przyswajania. Niestety, dla wielu Polaków brak odpowiednika w rodzimym języku sprawia, że pojęcie przedimka staje się zbyt abstrakcyjne, aby je zrozumieć, a same przedimki są przez wielu uważane za najtrudniejsze zagadnienie angielskiej gramatyki. W tym artykule postaram się jednak dowieść, że założenie to jest niesłuszne. Przedstawię podstawy, które są warunkiem koniecznym do zrozumienia, czym są przedimki i po co je w ogóle stosujemy.

Według definicji przedimek to część mowy występująca przed rzeczownikiem (także przed konstrukcją rzeczownikową, a niekiedy również przed przymiotnikiem lub liczebnikiem użytym rzeczownikowo), wskazująca na jego kategorię określoności lub nieokreśloności (źródło: Wikipedia). To nieco abstrakcyjne zdanie można następująco rozwikłać: przedimki to wyrazy stosowane w celu sprecyzowania naszej wiedzy o danej rzeczy, wyrażenia stopnia, w którym autor zdania uważa daną rzecz za ściśle określoną, zdefiniowaną. Przedimki stawiamy bezpośrednio przed rzeczownikami lub przed określnikiem rzeczownika, którym może być np. przymiotnik. W języku angielskim wyróżniamy przedimek nieokreślony (a/an), określony (the) i tzw. przedimek zerowy. W jakich sytuacjach je stosować - o tym w osobnych artykułach. W tej chwili skupmy się na samej idei przedimka.

W języku polskim zdarza nam się stosować słowa takie jak ten, ta, jakiś itp. w celu ścisłego określenia, o jaką rzecz lub zjawisko nam chodzi (np. te chmury są ciemne, ten komputer nie działa) bądź przeciwnie, określenia, że nie mamy na myśli konkretnego przedmiotu, lecz jeden z wielu (np. kupię sobie jakiś komputer, obejrzę jakiś film w telewizji). Zauważmy jednak, że pomijając dodane zaimki wskazujące zdania byłyby poprawne i zrozumiałe, a ich sens nie uległby zmianie. W pierwszym przypadku, mówiąc chmury są ciemne lub komputer nie działa autor zdań ma na myśli ściśle określone rzeczy - chmury, które obserwuje; komputer - jeden, konkretny. Podobnie w drugim przypadku, mówiąc kupię sobie samochód lub obejrzę film autor nie precyzuje, jaki to będzie film lub samochód, gdyż ma na myśli jeden z wielu. W języku angielskim całkowite ominięcie takich określników (przedimków) jest niepoprawne, stąd za każdym razem, w zależności od tego, czy mamy na myśli coś konkretnego, czy raczej nieokreślonego zbyt dokładnie, trzeba używać odpowiednich przedimków.

Stąd też pierwsza ważna zasada: jeśli nie wiesz, jakiego przedimka użyć, przetłumacz zdanie na polski i spróbuj ocenić, czy mowa o konkretnej rzeczy, czy o jednej z wielu.

Druga zasada, wynikająca z pierwszej, lecz to właśnie ją najczęściej pamiętają uczący się angielskiego, mówi, że w przypadku, gdy w rozmowie, tekście, zdaniu dana rzecz wspomniana jest po raz pierwszy, używamy przedimka nieokreślonego. Kiedy zaś mówimy o niej po raz kolejny, używamy przedimka określonego, co wydaje się logiczne, gdyż doprecyzowujemy nasz przedmiot.

O to krótki przykład. Załóżmy, że odbywa się rozmowa dwóch osób, podczas której jeden z rozmówców zwraca się do drugiego:

Mam zamiar kupić (jakiś) samochód. Chciałbym, aby (ten) samochód był czarny.

Mówiąc o samochodzie po raz pierwszy, nie określamy bliżej, o jakie auto nam chodzi, stąd dla rozmówcy rzecz ta jest niesprecyzowana i stosujemy przedimek nieokreślony. W drugim zdaniu nasz rozmówca wie już dokładnie, że nie chodzi o jakiś samochód, lecz o ten, który mam zamiar kupić. Nie określiliśmy wprawdzie, o jaką markę nam chodzi, nie podaliśmy szczegółów, ale rozmowa tyczy się już konkretnego obiektu wspomnianego wcześniej, dlatego stosujemy przedimek określony. W języku angielskim zdanie to brzmiałoby następująco:

I’m going to buy a car. I would like the car to be black.

Teraz trochę zmienimy zdanie przykładowe:

Mam zamiar kupić czarny samochód. Chciałbym, aby ten samochód miał wielką moc.

Jakiego przedimka użyjemy w pierwszym zdaniu? Oczywiście, przedimka nieokreślonego. Dlaczego? O tym mówi nam druga zasada przytoczona wyżej. Wszak w pierwszym zdaniu nadal nie określamy, o jaki konkretny samochód nam chodzi. Ma być (jakiś) czarny. Tak naprawdę moglibyśmy napisać, że chcemy kupić czarny, mały, szybki samochód marki Audi, a i tak zastosować należałoby przedimek nieokreślony, ponieważ wciąż istnieje wiele takich samochodów. Ktoś mógłby powiedzieć: No tak, ale w drugim zdaniu przecież takich samochodów nadal jest wiele, dlaczego więc stosujemy przedimek określony? Dlatego, że w drugim zdaniu nie mówimy już o jakimś szybkim samochodzie marki Audi, mówimy o samochodzie, który mamy zamiar kupić. Dalsza rozmowa tyczy się więc ściśle określonego obiektu, o którym jeden z rozmówców wspomniał wcześniej.

Początkowo zrozumienie przedimków może być trudne, lecz z czasem ich używanie stanie się intuicyjne. Powyższe informacje to tak naprawdę nieco sformalizowany wstęp do zagadnień związanych z tą dziedziną gramatyki. Zachęcam do zapoznania się z kolejnymi artykułami, które szczegółowo omawiają zasady stosowania przedimków w różnych sytuacjach.